Kwiaty i znicze stanęły we wtorek pod pomnikiem ofiar Operacji polskiej NKWD w Sokołach. Mieszkańcy, samorządowcy i uczniowie przypomnieli o zbrodni sprzed 89 lat, w której zginęło około 111 tysięcy Polaków.
Uroczystość odbyła się 11 sierpnia na placu przed monumentem. Tego dnia przypada rocznica rozpoczęcia akcji represyjnej, jaką NKWD wymierzyło w Polaków mieszkających w Związku Radzieckim.
Przed pomnikiem odmówiono modlitwę. Potem pod płytą złożono kwiaty i zapalono znicze.
Pod monumentem stanęli ks. Zdzisław Dylnicki, proboszcz parafii w Sokołach, wójt gminy Sokoły Radosław Choiński, radni gminni, przedstawiciele dyrekcji Szkoły Podstawowej w Sokołach oraz Szkoły Podstawowej w Kowalewszczyźnie, a także Magdalena Pietruczak, dyrektor Centrum Kulturalno-Bibliotecznego w Sokołach. Byli też przedstawiciele Urzędu Gminy i Urzędu Stanu Cywilnego, samorządowcy, pracownicy gminnych instytucji i młodzież szkolna.
Zbrodnia z lat 1937-1938
Operacja polska była jedną z największych akcji represyjnych o podłożu narodowościowym w Związku Radzieckim. Przeprowadzono ją w okresie Wielkiego Terroru. Ofiarami padali Polacy mieszkający w ZSRR - często ludzie zupełnie niewinni, których aresztowano i skazywano na śmierć albo na wieloletnie zesłanie. Zamordowano około 111 tysięcy osób.
Blisko 30 tysięcy Polaków trafiło do łagrów. Kolejnych masowo wywożono z republiki ukraińskiej i białoruskiej do Kazachstanu i na Syberię.
Pierwszy taki pomnik w Polsce
Monument, przy którym stanęli uczestnicy wtorkowej uroczystości, odsłonięto 8 grudnia 2022 roku. Był to pierwszy w Polsce pomnik poświęcony ofiarom Operacji polskiej. Na kamiennej płycie wyryto zdanie: „Zginęli za to, że byli Polakami".
Tamtym uroczystościom towarzyszyła konferencja naukowa „Byliście - jesteśmy. Pamięci ofiar operacji polskiej NKWD 1937-1938". Wystąpili na niej historycy z całego kraju, między innymi prof. Mikołaj Iwanow i prof. Zdzisław Winnicki.
Pamięć o ofiarach tych tragicznych wydarzeń jest naszym obowiązkiem. To także ważna lekcja dla kolejnych pokoleń, przypominająca, do czego prowadzą nienawiść, represje i pogarda dla ludzkiego życia.
Gmina Sokoły, z komunikatu urzędu
foto: UG Sokoły