foto: Ania Olędzka

Sokoły. Rondo imienia Stefanii Karpowicz [foto]

Sokoły 24 wrzesień 2018

Reklama

W ubiegłą niedzielę, 23 września w Sokołach odbyły się Obchody 100 – lecia Odzyskania Niepodległości oraz uczczenie pamięci Stefanii Karpowicz – lokalnej bohaterki i patriotki, założycielki Szkoły Rolniczej w Krzyżewie. Uroczystość honorowym patronatem objęło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Wojewoda Podlaski.

Wydarzenie rozpoczęła Msza Św. w Bazylice Mniejszej w Sokołach w intencji Stefanii Karpowicz w roku 100-lecia Odzyskania przez Polskę Niepodległości, na której obecni byli przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych oraz policji. Po eucharystii dokonano otwarcia i wyświęcenia placu po renowacji w ramach inwestycji: "Zagospodarowanie Centrum Sokół".

Dalsza część obchodów miała miejsce w Centrum Kulturalno Bibliotecznym w Sokołach, gdzie odbyła się uroczysta Sesja Rady Gminy oraz prelekcja na temat życia i dokonań Stefanii Karpowicz. Nie zabrakło również koncertu patriotycznego. Następnie dokonano uroczystego odsłonięcia tablicy "Rondo imienia Stefanii Karpowicz".

W Zespole Szkół Rolniczych w Krzyżewie można było też obejrzeć wystawę poświęconą założycielce szkoły.

Stefania Karolina Karpowiczówna urodziła się w Wilnie, jako najstarsza spośród trzech córek Bronisławy z Jasiewiczów i Michała Karpowicza (sędzia pokoju, pochowany w Białymstoku). Dzieciństwo spędziła w należącym do ojca majątku Janowicze koło Zabłudowa. Po ukończeniu prestiżowej pensji Jadwigi Sikorskiej w Warszawie, podjęła jako jedna z nielicznych kobiet końca XIX wieku studia humanistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jednocześnie odbywała kurs malarstwa w szkole sztuk pięknych Toli Certowicz, który ukończyła ze srebrnym medalem. Dalsze kształcenie artystyczne miała odbywać w Paryżu, ale zdanie zmieniła po wysłuchaniu odczytu T.T. Jeża, który zgodnie z ideałami pozytywizmu, zachęcał młodych Polaków do podjęcia pracy społecznej. Po zainwestowaniu pieniędzy ze sprzedaży lasu Zatopolany, Stefania podjęła się budowy i organizacji szkoły rolniczej w Krzyżewie na wzór placówek edukacji rolniczej działających w Szwecji i Danii, gdzie wcześniej odbyła wraz z matką podróż.
Pani Bronisława nie doczekała otwarcia placówki, zmarła niedługo przed ukończeniem budowy (pochowana w Waniewie). Szkoła w Krzyżewie, mimo że prywatna, została przekazana pod nadzór Centralnego Towarzystwa Rolniczego. Stefania podjęła pracę edukacyjną, ucząc ogrodnictwa, literatury (często poza ówczesną cenzurą), języka francuskiego, a także kultury towarzyskiej i właściwych manier. Jako opiekunka młodzieży i nauczycielka poświęciła „swojej” szkole całe życie, nawet po odejściu na emeryturę nie traciła z nią kontaktu, żywo interesując się zarówno uczniami, jak i życiem lokalnej społeczności.
Jako przedstawicielka inteligencji, Stefania Karpowiczówna aktywnie działała w Polskim Towarzystwie Krajoznawczym, radzie opiekuńczej szkół ludowych i ochronek, propagowała zakładanie kół gospodyń wiejskich, a okolicznej ludności służyła radą i pomocą. W roku 1931 i 1937 została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.
Po przymusowym opuszczeniu dworku z nakazu władz sowieckich (1941 r.), zamieszkiwała w Jabłonowie i Ziemakach u swoich absolwentów i byłych pracowników szkoły.
Zmarła w Ziemakach 07.01 1974 r. W pogrzebie wzięła udział nie tylko szkolna społeczność, ale cała okoliczna ludność. Sytuacja polityczna sprawiła, że na pogrzebie zabrakło ówczesnych przedstawicieli władz oświatowych.