W styczniu br. Zarząd Województwa Podlaskiego przyznał stypendia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania kultury i opieki nad zabytkami. Wśród stypendystów Marszałka znalazł się także pochodzący z Ciechanowca mieszkaniec naszego powiatu historyk – Kamil M. Leszczyński, który podjął się realizacji projektu pt. „Katalog nazwisk mieszkańców parafii Ciechanowiec. Część II (wiek XVIII)”. To zadanie jest już na ukończeniu, a efekty będziemy mogli zobaczyć pod koniec grudnia.
Jest to kontynuacja przedsięwzięcia podjętego w 2021 roku, które dotyczyło XVII-wiecznych mieszkańców parafii. Analogicznie katalog będzie zawierał nazwiska noszone przez XVIII-wiecznych mieszkańców ówczesnej parafii Ciechanowiec (i okolic) wraz z podaniem istotnych informacji o osobach, takich jak: związek z konkretną miejscowością, parafią, status społeczny, zawód czy wiek.
Kamil Leszczyński podkreśla, że ten XVIII-wieczny materiał jest znacznie szerszy i zawiera także nazwiska mieszkańców sąsiednich parafii. Wynika to z faktów historycznych. Ciechanowiec mimo ogromnych zniszczeń podczas potopu szwedzkiego, (został spalony przez wojska Jerzego Rakoczego w 1657 r.), nadal stanowił ważny ośrodek w regionie, skupiając okoliczną ludność z równie mocno zniszczonych, ale mniejszych miejscowości i parafii. Podobnie było także później w okresie wielkiej wojny północnej (1700-1721), w czasie której obszar ten był plądrowany przez przemieszczające się wojska rosyjskie, szwedzkie i saskie. Dopiero powojenny czas pozwolił na powolną odbudowę sąsiednich parafii oraz samego Ciechanowca. W późniejszym czasie rozwój samego miasta zaburzyły jeszcze dwa ogromnych rozmiarów pożary, które wybuchły w 2. poł. XVIII wieku.
Druga część katalogu w aktualnej postaci opiera się o nazwiska osób ochrzczonych w kościele ciechanowieckim, które zostały wyekscerpowane z ksiąg metrykalnych tej parafii. Informacje demograficzne oraz migracyjne z nich uzyskane, potwierdzają taki właśnie przebieg wydarzeń.
Obie części pracy (XVII i XVIII-wieczna) w późniejszym czasie zostaną uzupełnione o inne źródła historyczne oraz o opracowanie naukowe i staną się podstawą wydania pełnego katalogu w formie książkowej. Autor zwraca uwagę, że będzie to wymagało dużego nakładu pracy. Katalog opublikowany w Internecie będzie w dalszym ciągu stanowił opracowanie robocze, które będzie wymagało jeszcze licznych poprawek językowych m.in. w zapisie imion i nazwisk oraz w odtworzeniu brzmienia niektórych terminów łacińskich.
- Najtrudniejsze jest poprawne zapisanie brzmienia nazwisk, które dawniej prowadzący księgi metrykalne zapisywali ze słuchu, często z błędami oraz bez użycia polskich znaków diakrytycznych, co wynikało również z braku ustalonych zasad pisowni w tamtym czasie – mówi Kamil Leszczyński.
Planowana teraz do opublikowania online druga część katalogu będzie liczyła ponad 200 stron i będzie zawierała około tysiąca ułożonych w formie haseł nazwisk, którym będzie przyporządkowanych ponad 7 tysięcy historycznie ochrzczonych w parafii Ciechanowiec w latach 1713-1798 osób pochodzących zarówno z samego miasta, jak też z najbliższego obszaru. Materiał stanie się przydatny dla historyków, genealogów i onomastów zajmujących się naukowo regionem. W szczególności będzie bazą danych historycznych dla osób i rodzin mających swoje korzenie w rejonie Ciechanowca i chcących odtworzyć swoją genealogię.
Trzeba podkreślić, że wiele współcześnie mieszkających w Ciechanowcu i okolicach osób, podobnie zresztą jak sam autor katalogu, jest potomkami rodzin żyjących tu właśnie od XVII-XVIII wieku i dłużej. Wśród nich znajdziemy chłopów, mieszczan oraz lokalną szlachtę – współistniejących ze sobą na tym terenie i zidentyfikowanych w nazwiskach takich jak np.: Czarkowski, Kędzierski, Pełszyk, Tenderenda, Tymiński, czy Wojtkowski.
Druga część katalogu będzie opublikowana, podobnie jak pierwsza, na stronie internetowej name.lomza.pl pod koniec roku.
Część pierwsza katalogu znajduje się pod linkiem:
Kamil Marek Leszczyński – ur. w 1989 r., historyk, regionalista, genealog, absolwent Uniwersytetu w Białymstoku. Obecnie pracownik Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie. Członek Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów, Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział w Łomży oraz Towarzystwa Naukowego Societas Scientiarum Klukoviana et Jablonovianae w Ciechanowcu. Prowadzi badania dotyczące stron rodzinnych Ciechanowca i Czyżewa, a także regionu łomżyńskiego ze szczególnym uwzględnieniem historii lokalnych społeczności i ich przedstawicieli. Od kilku lat zajmuje się także historią łomżyńskich hallerczyków.
