ARTYKUŁ SPONSOROWANY
„Panie mecenasie, a co z ZUS-em? A urząd skarbowy? To chyba nie podlega umorzeniu?" – to pytanie słyszę na niemal każdej konsultacji. I niemal za każdym razem widzę zaskoczenie, kiedy odpowiadam: tak, zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego mogą zostać umorzone w ramach upadłości konsumenckiej. Ważne jest
Nazywam się Daniel Łupiński, jestem radcą prawnym i prowadzę sprawy upadłościowe przed Sądem Rejonowym w Białymstoku, VIII Wydziałem Gospodarczym. W tym artykule wyjaśniam, które zobowiązania podlegają umorzeniu, a które nie – i dlaczego odpowiedź na to pytanie ma kluczowe znaczenie dla osób rozważających upadłość.
Osoby planujące oddłużenie często zastanawiają się również, czy w sprawie upadłości konsumenckiej lepiej skorzystać z pomocy adwokata czy radcy prawnego. Jeśli masz podobne wątpliwości, przeczytaj mój poradnik: Adwokat od upadłości konsumenckiej czy radca prawny – kogo wybrać?. Wyjaśniam w nim różnice między tymi zawodami oraz podpowiadam, na co zwrócić uwagę przy wyborze pełnomocnika do sprawy o upadłość konsumencką.
Skąd biorą się różne rodzaje długów?
Mieszkańcy powiatu wysokomazowieckiego, którzy zgłaszają się do mojej kancelarii, rzadko mają tylko jeden rodzaj zadłużenia. Typowy obraz wygląda tak: kilka chwilówek zaciągniętych w trudnym momencie, kredyt w banku, zaległości wobec ZUS-u z okresu prowadzenia działalności, niezapłacony podatek, rachunki za media. Każde z tych zobowiązań rządzi się innymi zasadami, ale upadłość konsumencka obejmuje je wszystkie jednym postępowaniem.
Poniżej omawiam poszczególne kategorie zobowiązań i to, jak traktuje je sąd upadłościowy.
Długi wobec banków i instytucji finansowych
Kredyty gotówkowe, kredyty hipoteczne, karty kredytowe, limity w koncie, leasingi – wszystkie te zobowiązania podlegają umorzeniu w ramach upadłości konsumenckiej.
W praktyce oznacza to, że jeśli masz kredyt, którego nie jesteś w stanie spłacać, po ogłoszeniu upadłości bank traci prawo do indywidualnego dochodzenia należności. Zobowiązanie zostaje zgłoszone na listę wierzytelności, a po zakończeniu postępowania – umorzone w całości lub w części zgodnie z planem spłaty ustalonym przez sąd.
Dotyczy to również kredytów hipotecznych. Jeśli nieruchomość zostanie sprzedana w ramach postępowania, a kwota ze sprzedaży nie pokryje całego salda kredytu – pozostała część długu wobec banku podlega umorzeniu. To ważna informacja dla osób, które „siedzą" w kredycie hipotecznym przewyższającym wartość mieszkania.
Chwilówki i firmy pożyczkowe
Zobowiązania wobec firm pożyczkowych (tzw. chwilówki) podlegają umorzeniu na takich samych zasadach jak kredyty bankowe. Dotyczy to zarówno kapitału, jak i naliczonych odsetek, prowizji, opłat za monity i kar umownych.
W powiecie wysokomazowieckim chwilówki to jedna z najczęstszych przyczyn spirali zadłużenia, z którą trafiają do mnie klienci. Mechanizm jest zawsze podobny: jedna pożyczka pociąga za sobą kolejną, odsetki rosną, a po kilku miesiącach łączne zobowiązanie wielokrotnie przekracza pierwotnie pożyczoną kwotę. Upadłość konsumencka pozwala przerwać ten cykl.
Zaległości wobec ZUS
To kategoria, która budzi najwięcej wątpliwości. Wiele osób – w tym nawet niektórzy doradcy – błędnie uważa, że składki ZUS nie podlegają umorzeniu. Tymczasem prawo upadłościowe nie wyłącza zobowiązań wobec ZUS z katalogu długów podlegających umorzeniu.
Zaległe składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy mogą zostać umorzone w ramach upadłości konsumenckiej. Dotyczy to zarówno składek za okres prowadzenia działalności gospodarczej (po jej zamknięciu), jak i składek naliczonych na podstawie decyzji ZUS.
W praktyce spotykam dwie typowe sytuacje:
Pierwsza – osoba prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą, biznes nie wypalił, firma została zamknięta, ale zaległości wobec ZUS zostały. Często rosną one latami, bo ZUS nalicza odsetki. Upadłość konsumencka (po wykreśleniu działalności z CEIDG) pozwala objąć te zaległości postępowaniem i umorzyć je.
Druga – osoba otrzymała decyzję o podleganiu ubezpieczeniom społecznym za okres wsteczny (np. po kontroli ZUS dotyczącej umowy o dzieło przekwalifikowanej na umowę o pracę) i nagle ma do zapłacenia kilkadziesiąt tysięcy złotych. To również może być podstawą do upadłości.
Zaległości wobec urzędu skarbowego
Podobnie jak w przypadku ZUS – zobowiązania podatkowe podlegają umorzeniu w ramach upadłości konsumenckiej. Dotyczy to:
- zaległego podatku dochodowego (PIT)
- zaległego VAT-u z okresu prowadzenia działalności
- odsetek od zaległości podatkowych
- kosztów egzekucji administracyjnej prowadzonej przez urząd skarbowy
W mojej praktyce spotykam się z sytuacjami, w których zaległości podatkowe wynikają z okresu prowadzenia firmy, z nierozliczonego PIT-u po sprzedaży nieruchomości lub z decyzji wydanej po kontroli skarbowej. We wszystkich tych przypadkach upadłość konsumencka daje możliwość oddłużenia.
Ważne: jeśli urząd skarbowy prowadzi wobec Ciebie egzekucję administracyjną (zajęcie konta, zajęcie wynagrodzenia), ogłoszenie upadłości powoduje zawieszenie, a następnie umorzenie tej egzekucji – dokładnie tak samo, jak w przypadku egzekucji komorniczej.
Długi wobec osób prywatnych
Pożyczki od rodziny, znajomych, sąsiadów – jeśli są udokumentowane (umowa, przelew, potwierdzenie) – również podlegają umorzeniu. Wierzyciel prywatny jest traktowany na równi z bankiem czy firmą pożyczkową.
Warto o tym wiedzieć, bo wiele osób w mniejszych społecznościach – w Wysokiem Mazowieckiem, Sokołach, Kuleszach Kościelnych – pożycza od bliskich i traktuje te zobowiązania jako „nieformalne". Jeśli jednak taka pożyczka istnieje, należy ją wpisać do wniosku o upadłość.
Zaległości czynszowe i za media
Niezapłacone rachunki za prąd, gaz, wodę, internet, telefon, a także zaległości czynszowe – wszystko to podlega umorzeniu. Firmy telekomunikacyjne, dostawcy mediów i zarządcy nieruchomości zgłaszają swoje wierzytelności na listę i są traktowani jak pozostali wierzyciele.
Zobowiązania, które NIE podlegają umorzeniu
Tu trzeba być precyzyjnym, bo ta lista jest zamknięta i krótka:
Alimenty. Zobowiązania alimentacyjne nie mogą zostać umorzone w ramach upadłości. Musisz je płacić na bieżąco, a ewentualne zaległości alimentacyjne pozostają wymagalne po zakończeniu postępowania. Co więcej, alimenty mają pierwszeństwo zaspokojenia – syndyk wypłaca je przed innymi wierzycielami.
Renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci. Jeśli sąd zasądził od Ciebie rentę odszkodowawczą na rzecz poszkodowanego – ta renta nie podlega umorzeniu.
Orzeczone przez sąd kary grzywny. Grzywny nałożone wyrokiem karnym nie wchodzą w zakres umorzenia.
Zobowiązania celowo ukryte. Jeśli świadomie pominiesz wierzyciela we wniosku o upadłość – jego dług nie zostanie umorzony. Dlatego tak ważna jest kompletna i uczciwa lista zobowiązań.
To wszystko. Pozostałe kategorie zobowiązań – w tym ZUS, urząd skarbowy, banki, chwilówki, długi prywatne, zaległości za media – podlegają umorzeniu.
Jak to wygląda w liczbach – przykład
Dla zobrazowania: klient z powiatu wysokomazowieckiego zgłosił się do mnie z następującym zadłużeniem:
• chwilówki (5 firm): 42 000 zł
• kredyt bankowy: 28 000 zł
• zaległości ZUS: 31 000 zł
• zaległości urząd skarbowy: 8 000 zł
• zaległości za media: 4 500 zł
• łącznie: 113 500 zł
Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej sąd ustalił plan spłaty w wysokości 600 zł miesięcznie przez 36 miesięcy (łącznie 21 600 zł). Pozostałe 91 900 zł zostało umorzone. Klient spłaca jedną, przewidywalną ratę zamiast kilkunastu zobowiązań z rosnącymi odsetkami.
Nie wiesz, ile dokładnie jesteś winien? To normalne
Wielu moich klientów na pierwszej konsultacji nie zna pełnej sumy swoich zobowiązań. Część umów się zagubiła, część długów została sprzedana firmom windykacyjnym, a naliczone odsetki zmieniły kwoty nie do poznania. To nie jest przeszkoda. Na podstawie Twoich informacji weryfikuję stan zadłużenia w dostępnych rejestrach i odtwarzam pełny obraz przed złożeniem wniosku.
Egzekucja administracyjna vs komornicza – jaka jest różnica?
Warto rozumieć tę różnicę, bo wpływa na to, kto i jak ściąga od Ciebie pieniądze.
Długi wobec ZUS i urzędu skarbowego ściągane są w trybie egzekucji administracyjnej – prowadzi ją naczelnik urzędu skarbowego (nie komornik sądowy). Zajęcie konta, zajęcie wynagrodzenia, zajęcie świadczenia emerytalnego – mechanizm jest podobny do egzekucji komorniczej, ale podstawa prawna inna.
Długi wobec banków, firm pożyczkowych i osób prywatnych ściągane są w trybie egzekucji sądowej – prowadzi ją komornik na podstawie tytułu wykonawczego (nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności).
Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej obie formy egzekucji zostają zawieszone, a następnie umorzone. Nie ma znaczenia, czy pieniądze zabiera Ci komornik, czy urząd skarbowy – upadłość zatrzymuje jedno i drugie.
Dla wielu moich klientów z powiatu wysokomazowieckiego to moment przełomowy. Osoby, które przez miesiące miały zajęte konto i żyły z gotówki pożyczanej od rodziny, nagle odzyskują dostęp do własnych pieniędzy.
Czy warto czekać, aż „samo się przedawni"?
Słyszę to pytanie regularnie. Odpowiedź jest jednoznaczna: czekanie na przedawnienie to ryzykowna strategia, która zwykle się nie sprawdza.
Zobowiązania wobec ZUS przedawniają się po 5 latach, ale każde wszczęcie egzekucji przerywa bieg przedawnienia i liczy się od nowa. W praktyce ZUS regularnie podejmuje czynności egzekucyjne, dzięki czemu zobowiązanie „nie zdąża" się przedawnić.
Zobowiązania podatkowe przedawniają się po 5 latach od końca roku, w którym upłynął termin płatności – ale tu również wszczęcie egzekucji administracyjnej przerywa bieg przedawnienia.
Kredyty bankowe i chwilówki przedawniają się po 3 latach (dla zobowiązań związanych z działalnością gospodarczą) lub 6 latach (pozostałe), ale banki i firmy windykacyjne regularnie składają pozwy, uzyskują nakazy zapłaty i wszczynają egzekucję – co skutecznie zapobiega przedawnieniu.
Czekanie oznacza lata stresu, rosnące odsetki i ryzyko, że przedawnienie nigdy nie nastąpi. Upadłość konsumencka daje pewny rezultat w przewidywalnym czasie.
Pierwszy krok
Jeśli masz zobowiązania wobec ZUS-u, urzędu skarbowego, banków lub firm pożyczkowych i nie widzisz realnej możliwości ich spłaty – umów się na bezpłatną konsultację. Powiem Ci wprost, które z Twoich długów mogą zostać umorzone i jaki scenariusz jest w Twojej sytuacji najbardziej prawdopodobny.
Skontaktuj się ze mną (https://upadlosc-lupinski.pl/kontakt/):
• Telefon: +48 514 764 875
• E-mail:
• WhatsApp: +48 514 764 875
Obsługuję klientów z Wysokiego Mazowieckiego, Ciechanowca, Czyżewa, Szepietowa, Sokół, Klukowa, Nowych Piekut, Kobylina-Borzymów, Kulesz Kościelnych i całego powiatu wysokomazowieckiego.
──────────────────────────────────────────────────
O autorze: Daniel Łupiński – Radca Prawny (WA-10335), absolwent Uniwersytetu w Białymstoku. Pochodzi z Podlasia (korzenie: Łupianka Stara, Brończany). Prowadzi kancelarie w Warszawie i Białymstoku, specjalizując się w upadłościach konsumenckich i ochronie dłużników przed Sądem Rejonowym w Białymstoku, VIII Wydziałem Gospodarczym.
